غلبه بر استرس !
غلبه بر استرس
استرس چيست ؟ همه افراد بشر ، همچنين حيوانات در مقابله با وضعيت استرس آور يا اقدام به فرار مي كنند يا مي جنگند. هنگامي كه شما در حال انتخاب يكي از اين دو روش هستيد ، بدن نيز براي پاسخ گويي به اين شرايط اقدام به بعضي از عكس العمل هاي خود كار مي كند.
هورمون هاي مسئول شرايط پراسترس نظير آدرنالين و كورتيزول باعث مي شوند كه سرعت پمپاژ قلب بالا رفته ، فشار خون نيز به تبعيت از آن بالا رود ، تنفس سريع تر شده ، تعريق افزايش مي يابد و هضم يا به طور كلي فعاليت دستگاه گوارش كاهش مي يابد.
فعاليت بدني باعث تخليه دستگاه گردش خون از اين هورمون ها مي شود ، اما شرايطي را تصور كنيد كه پشت ميز نشسته ايد يا در حال رانندگي هستيد و مرتباً شرايط استرس زا و پر تنشي را تجربه و تحمل مي كنيد ، در اين وضعيت اين دسته از هورمون ها در دستگاه گردش خون باقي مي ماند و باعث سردرد و اضطراب بيشتر مي شود. و سرانجام بدن لبريز از تنش شده و كوچكترين اتفاقي باعث ايجاد بحران و ناراحتي مي شود.
علائم فيزيكي استرس
انواع دردها ، لرزش و سرگيجه ، از دست دادن اشتها يا برعكس پرخوري ، مشكلات گوارشي ، ساييدن دندان ها ، بي خوابي ، مشكلات تنفسي ، تته پته كردن در سخن يا تند تند صحبت كردن ، احساس خستگي و ابتلا به عفونت هاي مكرر از جمله علائم ابتلا به استرس است كه به اين صورت در ظاهر شخص عارض مي شود.
علائم رفتاري استرس
استرس باعث ايجاد افسردگي ، ناراحتي ، اظطراب ، دستپاچگي ، احساس عدم كفايت و شايستگي ، بدبيني و عدم رضايت و خشنودي مي شود و اين تما چيزهايي است كه شرايط پرتنش و استرس زا براي انسان به ارمغان مي آورد.
آيا استرس باعث بيماري مي شود ؟
استرس مستقيماً منجر به بروز بيماري نمي شود ، اما عامل قابل توجهي براي ابتلا به انواع بيماري هاست ، نظير بيماري هاي آلرژيك ، آسم ، ميگرن ، سندرم روده تحريك پذير و اگزما ، همچنين فاكتوري مؤثر در بروز فشارخون بالا و بيماري هاي قلبي است.
و اما روش مقابله با اين وضعيت
از خود سؤال كنيد !
شرايطي را كه باعث ايجاد استرس و اظطراب در شما شده است را بيان كنيد. از خود بپرسيد كه چرا بيش از اندازه آزرده و رنجيده خاطر هستيد ؟ نگراني شما بابت چيست ؟ ( من نمي توانم به مشكل غلبه كنم ، شغلم را از دست مي دهم ، مجبورم خانه ي خود را بفروشم ... ) اين كار باعث مي شود كه به گونه اي مؤثرتر و بهتر با مشكلات دست و پنجه نرم كنيد. ليستي از روش هاي مقابله با مشكلات را تهيه كنيد و به ارزيابي اختيارات خود بپردازيد.
تنفس عميق
تنفس آرام و عميق از ناحيه ديافراگم ، يكي از مؤثرترين روش ها براي مقابله با استرس و كنترل آن است ، در حالي كه سريع و كوتاه باعث مي شود كه نتوانيد بر استرس و تنش غلبه كنيد. آرام باشيد و با چند تنفس عميق سعي كنيد خود را كنترل كنيد. اين كار باعث مي شود كه سرعت تنفس شما به حد عادي برسد. اگر نمي توانيد به شرايط استرس زا غلبه كنيد ، از نظر روحي خود را تقويت كنيد. ابراز بي اعتنايي كنيد ، آه بكشيد ، شانه ها را به حالت آرامش بيندازيد.
15 دقيقه سلامتي براي روان
بارها و بارها خوانده ايد ، اما تا حالا عمل كرده ايد ؟ آرام گرفتن و استراحت يا به اصطلاح رها كردن بدن از شرايط پر تنش باعث مي شود كه فشار خون كم شده ، تنفس آرام تر شده ، سرعت قلب و متابوليسم كمتر شود و در نهايت بدن بتواند تعادل خود را حفظ كند. اين كار تنها 15 دقيقه طول مي كشد. به پشت دراز كشيده ، پاها را رها كنيد ، دست ها را در دو طرف بدن قرار دهيد ، چشمانتان را ببنديد و با كشيدن آه ، تنش را از بدن خارج كنيد. آرام نفس بكشيد ، بعد از هر تنفس كمي مكث كنيد.
نش را از ساق پا ، پا و انگشتان پا رها كنيد. همين كار را با اندام هاي بالايي انجام دهيد. شانه ها را به حالت استراحت پايين بيندازيد. سعي كنيد ماهچ ه هاي صورت را از حالت منقبض خارج كنيد و چين و چروك آن را برداريد. از بروز اين تغيير در ماهيچه ها آگاه باشيد. يعني اين اتفاق را احساس كنيد.
هر زمان آماده ايد ، به آرامي چشم ها را باز كنيد و كمي بدن را بكشيد. زانوها را تا كنيد و مجدد باز كنيد.
ساير روش هاي كنترل استرس عبارتند از : مديتيشن ، تجسم ، يوگا و تحرك مديتيشن شامل يك استراحت فوق العاده بدني و روحي است. مستقيم بنشينيد ، چشمان خود را ببنديد و خود را رها كنيد. فكر خود را روي يك چيز متمركز كنيد. چهار مرتبه نفس عميق بكشيد ، سپس به شعله شمع يا گلي نگاه كنيد يا كلمه اي مثل«صلح» يا غيره ... را براي 15 تا 20 دقيقه تكرار كنيد.
تجسم
وضعيتي آرام ، منظره اي زيبا ، صدايي خوش آهنگ ، بويي خوش رايحه را تصور كنيد. جملات خوش بينانه اي مثل « من احساس آرامش مي كنم » ، « من سرشار از عشق هستم » را تكرار كنيد.
قبل از بروز هر نوع شرايط پراسترس ، آن را تصور كرده و ذهن مرور كنيد كه چه اتفاقي خواهد افتاد و سرانجام اينكه خود را در وضعيتي تصور كنيد كه كاملا آرام و راحت بر اين شرايط غلبه كرده ايد.
يوگا
اين ورزش تركيبي است از تمرينات كششي ، كنترل صحيح تنفس ، رها شدن و مديتيشن .
تحرك
ورزش باعث مي شود كه هورمون هاي مؤثر در وضعيت استرس از بدن زايل شده و در عوض هورمون هاي مؤثر در احساس آرامش يعني آندروفين ها آزاد شوند. بنابراين روزانه 30 دقيقه به انجام تمرينات بدني متعادل و سه يا پنج بار در هفته فعاليت ايروبيك به مدت 15 تا 60 دقيقه بپردازيد.

اگر مي خواهيد فرزندتان به حرفتان گوش بدهد ، بايد زمينه ي مناسب را پي ريزي كنيد تا مطمئن شويد كه او به شما گوش خواهد داد . او بايد اطمينان داشته باشد كه آنچه مي گوئيد به نفع خودش است ، و اين هنگامي ممكن مي شود كه قبل از آن كه جمله اي سرزنش آميز بر زبان شما جاري شود ، رابطه اي قوي ، اطمينان بخش و پرمحبت ميان ما و او برقرار باشد . شما بايد فرزندتان را مريد خود خود كنيد .
برخي افراد براي تقويت بعد معنوي و ايماني خود به كتاب هاي عرفاني روي مي آورند و تأكيد خود را در اين مسير بر عرفان و راهكار عرفاني قرار مي دهند. سوال اصلي اين است كه : « چه راهكارهاي ديگري در تقويت بنيه معنوي و ايماني انسان مؤثر و مفيد است ؟ » . به بيان ديگر مسير حركت انسان چگونه بايد باشد تا به تقويت بعد معنوي و افزايش مرتبه ايمان و قرب الهي بيانجامد ؟ به طور كلي سير حركت تكاملي انسان از نقص به كمال است و در اين مسير قادر است تا بي نهايت بر مرتبه كمال خود بيافزايد.